รู้ไว้ก่อนขอใบอนุญาต! 4 ประเภทของโรงแรมตามกฎหมายควบคุมอาคาร

สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการเปิดบริการที่พักหรือโรงแรมในประเทศไทย การทำความเข้าใจ ประเภทของโรงแรมตามกฎหมาย เป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะมีผลต่อการขอใบอนุญาตและการดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้อง โดยในปี พ.ศ. 2566 มีการปรับปรุงเกณฑ์ใหม่ ทำให้บางที่พักไม่เข้าข่ายโรงแรมและไม่ต้องขอใบอนุญาต แต่ต้องแจ้งเป็น “สถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม” แทน บทความนี้จะแนะนำประเภทที่พักตามกฎหมาย พร้อมแนวทางการขออนุญาตแต่ละประเภทแบบเข้าใจง่าย เพื่อช่วยให้คุณเลือกดำเนินการได้ถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้น

 

สถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรมคืออะไร ?

 

คือ สถานที่พักที่ให้บริการที่พักชั่วคราวแก่บุคคลทั่วไป แต่ ไม่เข้ากฎหมายโรงแรม เนื่องจากมีคุณลักษณะตามนี้

คุณสมบัติ

• สถานที่พักอยู่ในอาคารเดียวกัน หรือหลายอาคารภายในรั้วเดียวกัน
• มีจำนวนห้องพักไม่เกิน 8 ห้อง
• รองรับผู้เข้าพักรวมไม่เกิน 30 คน
  (เดิม 4 ห้อง / 20 คน — ปรับเพิ่มเพื่อรองรับผู้ประกอบการรายเล็ก)

โฮมสเตย์ บ้านพัก ปล่อยห้องพักไม่กี่ห้อง หรือบ้านพักตากอากาศของครอบครัว
หากเข้าเกณฑ์นี้  ไม่ต้องขอใบอนุญาตโรงแรม แต่ต้อง แจ้งสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม ตามแบบและวิธีการที่รัฐมนตรีกำหนด หนังสือรับแจ้งมีอายุ 5 ปีนับตั้งแต่วันที่แจ้ง

 

หากไม่แจ้งและเปิดบริการ อาจมีความผิดตามกฎหมายได้ ดังนั้นแม้ไม่ใช่โรงแรมก็ต้องดำเนินการให้ถูกต้อง

 

 

โรงแรมคืออะไร?

คือ สถานที่พักที่จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ในทางธุรกิจ เพื่อให้บริการที่พักชั่วคราวสำหรับคนเดินทางหรือบุคคลอื่นใด โดยมีค่าตอบแทน อันมีลักษณะต่ำกว่ารายเดือน และเข้าข่ายตามนิยามกฎหมายจึงต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจโรงแรม โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ดังนี้

 

1) โรงแรมประเภท 1 โรงแรมที่ให้บริการเฉพาะห้องพัก และไม่เกิน 50 ห้อง

เหมาะกับ:โฮสเทล บูติกโฮเทลขนาดเล็ก อพาร์ทเมนต์ดัดแปลงเป็นรายวัน

 

2) โรงแรมประเภท 2 มีห้องพักมากกว่า 50 ห้อง หรือโรงแรมที่ให้บริการห้องพักและห้องอาหารหรือสถานที่สำหรับบริการอาหารหรือสถานที่สำหรับประกอบอาหาร

เหมาะกับ: โรงแรมขนาดกลาง–ใหญ่, ที่พักที่มีคาเฟ่หรือห้องอาหารในสถานที่

 

3) โรงแรมประเภท 3 โรงแรมที่ให้บริการห้องพัก ห้องอาหารหรือสถานที่สำหรับ บริการอาหารหรือสถานที่สำหรับประกอบอาหาร และสถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ หรือห้องประชุมสัมมนา

เหมาะกับ: โรงแรมธุรกิจระดับกลาง–ใหญ่

 

4) โรงแรมประเภท 4 โรงแรมที่ให้บริการห้องพัก ห้องอาหารหรือสถานที่สำหรับบริการอาหารหรือสถานที่สำหรับประกอบอาหาร สถานบริการตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการและห้องประชุมสัมมนา

เหมาะกับ:

• โรงแรมระดับพรีเมียมที่ต้องการให้บริการแบบครบวงจร
• โรงแรมที่รองรับนักท่องเที่ยว กลุ่มองค์กร และงานสัมมนาขนาดใหญ่
• รีสอร์ทหรือคอมเพล็กซ์ที่มีทั้งห้องพัก ร้านอาหาร สปา ฟิตเนส และพื้นที่จัดงาน

 

สรุป

รูปแบบที่พัก	ต้องขอใบอนุญาตโรงแรมไหม ?	ต้องแจ้งหน่วยงานไหม ?
ไม่เกิน 8 ห้อง / 30 คน	❌ ไม่ต้องขอใบอนุญาตโรงแรม	✅ ต้องแจ้งสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม
มากกว่า 8 ห้อง หรือรับคนเกิน 30	✅ ต้องขอใบอนุญาตโรงแรม	✅ ต้องแจ้งขอใบอนุญาตโรงแรม

 

ข้อควรรู้สำหรับเจ้าของหอพัก อพาร์ตเมนต์

ถ้าที่พักของคุณรับ รายวัน และเกินเกณฑ์ 8 ห้อง / 30 คน จะเข้าข่าย “โรงแรม” ทันที และต้องขอใบอนุญาต

หากให้เช่ารายเดือนอย่างเดียว → ไม่ใช่โรงแรม ไม่ต้องขอใบอนุญาตธุรกิจโรงแรม

 

วิธีขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจโรงแรม

1. ตรวจสอบประเภทอาคารก่อน
   ว่าอาคารของคุณเข้าข่ายโรงแรมประเภทไหน (เช่น จำนวนห้องพัก / มีบริการอาหารหรือไม่ / มีสถานบันเทิงหรือไม่)

2. ยื่นขออนุญาตต่อหน่วยงานท้องถิ่น
   โดยปกติจะยื่นที่ สำนักงานเขต หรือ อบต./เทศบาล ตามพื้นที่ที่อาคารตั้งอยู่

3. เตรียมเอกสารให้ครบถ้วน เช่น

   1. แบบแปลนและใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร

   2. รายการสิ่งอำนวยความสะดวก

   3. รายละเอียดระบบความปลอดภัย (หนีไฟ, ถังดับเพลิง ฯลฯ)

   4. ใบอนุญาตประกอบธุรกิจโรงแรม (ออกโดยกระทรวงมหาดไทย)

4. ตรวจสอบความถูกต้องของอาคาร
   ต้องเป็นไปตามมาตรฐานอาคารประเภทโรงแรม เช่น ทางหนีไฟ ระบบป้องกันอัคคีภัย โครงสร้างปลอดภัย และที่จอดรถเพียงพอ

 

เอกสารที่ต้องใช้

ผู้ประกอบการทั่วไป

• บัตรประชาชนผู้ยื่นคำขอ
• แบบคำขอใบอนุญาตโรงแรม (ร.ร.1)
• แบบแปลนและผังอาคาร (ไฟล์ PDF)
• หลักฐานกรรมสิทธิ์อาคารหรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่
• เอกสารกรรมสิทธิ์ที่ดิน
• หลักฐานได้รับอนุญาตใช้อาคารเป็นโรงแรมตามกฎหมายควบคุมอาคาร (ถ้ามี)
• ใบรับรองความมั่นคงอาคารโดยวิศวกร/สถาปนิก (กรณีพื้นที่ไม่อยู่ภายใต้ พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร)
• แผนที่ที่ตั้งโรงแรม
• หนังสือรับรอง EIA (ถ้ากฎหมายกำหนดต้องจัดทำ)
• ผลตรวจประวัติอาชญากรรม

กรณีนิติบุคคล (แนบเพิ่ม)

• หนังสือรับรองนิติบุคคล (อายุไม่เกิน 3 เดือน)
• บัตรประชาชนผู้แทนนิติบุคคล
• หนังสือมอบอำนาจ/แต่งตั้งผู้แทน (ต้องเป็นกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม)

 

หลายที่พักที่ให้บริการรายวันโดยไม่จดทะเบียนโรงแรม อาจมีความเสี่ยงถูกปรับตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจโรงแรมได้  ดังนั้นหากเริ่มมีผู้เข้าพักรายวันเกิน 10 ห้อง หรือมีบริการอาหาร–สถานที่ส่วนกลาง ควรรีบตรวจสอบประเภทโรงแรมให้ตรงกับลักษณะธุรกิจ และดำเนินการขอใบอนุญาตหรือแจ้งกับหน่วยงานให้ถูกต้องตั้งแต่เริ่มต้น

การเลือกประเภทใบอนุญาตให้เหมาะกับรูปแบบที่พัก ไม่ใช่แค่การทำตามกฎหมาย แต่ยังช่วยสร้างความน่าเชื่อถือ ป้องกันความเสี่ยงด้านกฎหมาย และเปิดโอกาสให้ที่พักขยายบริการในอนาคตได้อย่างมั่นใจ

ลงประกาศหอพัก อพาร์ทเม้นท์ โรงแรมบน Renthub ฟรี!

เข้าถึงผู้เช่าจริง ค้นหาและติดต่อได้สะดวก พร้อมทีมงานช่วยให้คำแนะนำตลอดการใช้งาน เริ่มลงโปรโมทที่พักของคุณพร้อม วิธีการลงประกาศได้ที่นี่ 

ขอขอบคุณข้อมูลจากเว็บไซต์ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย