มีเจ้าของหอพักมือใหม่หลายคนที่ทุ่มเวลาไปกับเรื่องแบบห้องพักต้องตกแต่งยังไง จะตั้งค่าเช่าเท่าไหร่ หรือจะหาผู้เช่าจากช่องทางไหนดี แต่กลับมารู้ทีหลังว่า...การเปิดหอพักยังมีเรื่องเอกสารและใบอนุญาตที่ต้องจัดการอีกไม่น้อย โดยเฉพาะ "ใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ" ที่หลายคนอาจไม่คุ้นชื่อและไม่แน่ใจว่าหอพักของตัวเองเข้าข่ายต้องขอหรือไม่ ซึ่งหากมารู้ทีหลัง อาจทำให้เสียเวลาแก้ไขเอกสารหรือกระทบต่อแผนการเปิดกิจการได้เลย ดังนั้นก่อนเปิดหอพัก ลองมาทำความเข้าใจเรื่องนี้ให้ชัดเจนกันก่อนดีกว่า
ใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ คืออะไร ?
กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ หมายถึง กิจการที่มีกระบวนการผลิตหรือกรรมวิธีที่ก่อให้เกิดมลพิษหรือสิ่งที่ทำให้เกิดโรค ซึ่งมีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนในบริเวณใกล้เคียง ไม่ว่าจะเป็นมลพิษทางอากาศ ทางน้ำ ทางเสียง แสง ความร้อน ความสั่นสะเทือน รังสี ฝุ่นละออง เขม่า เถ้า ฯลฯ
กฎหมายที่ใช้บังคับคือ พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ซึ่งกำหนดให้ผู้ดำเนินกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพตามประเภทที่ราชการส่วนท้องถิ่นกำหนดไว้ในข้อบัญญัติท้องถิ่น ต้องได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนเริ่มดำเนินกิจการ ปัจจุบันมีกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพรวม 42 ประเภท ได้แก่ กิจการด้านอาหาร เครื่องดื่ม โลหะ เคมี สัตว์ บริการต่าง ๆ และรวมถึง หอพัก ด้วย
หอพัก เกี่ยวข้องกับใบอนุญาตนี้อย่างไร ?
กิจการหอพักเป็นกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพที่ต้องมีการควบคุมตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 โดยจะต้องขอรับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนที่จะดำเนินกิจการ ดังนั้นผู้ประกอบการหอพักต้องขอใบอนุญาต 2 ฉบับ คู่กัน ได้แก่...
- ใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (ตาม พ.ร.บ. สาธารณสุข 2535) ยื่นต่อ เจ้าพนักงานท้องถิ่น เช่น สำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ในพื้นที่
- ใบอนุญาตประกอบกิจการหอพัก (ตาม พ.ร.บ. หอพัก พ.ศ. 2558) ยื่นต่อนายทะเบียน ซึ่งจะมีการตรวจสอบคำขอ เอกสาร หลักฐานให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ มาตรฐานที่กำหนด พร้อมทั้งตรวจสอบประวัติผู้ประสงค์ประกอบกิจการโดยสถานีตำรวจท้องที่
: จดทะเบียน หอพัก VS อพาร์ทเม้นท์ แตกต่างกันอย่างไร ?
1. การขออนุญาตหรือต่อใบอนุญาต ประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
อาคารพักอาศัยรวม เมื่อสร้างเสร็จก่อนจะเปิดดำเนินการ ต้องทำเรื่องขออนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
2. เอกสารที่ใช้ในการขออนุญาต (อ.1)
รายการเอกสารที่ใช้ในการยื่นขอ แบบ อ.1 / อภ.1 (คำขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ) สำหรับกิจการหอพักโดยเฉพาะ
เอกสารที่ใช้ยื่นคำขอ อ.1 / อภ.1
ก. เอกสารส่วนตัวผู้ขอใบอนุญาต
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้านของผู้ประกอบการ
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้านของผู้จัดการ (กรณีไม่ใช่บุคคลเดียวกันกับผู้ขอใบอนุญาต)
- สำเนาทะเบียนบ้านที่ตั้งสถานประกอบการ
- สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้แทนนิติบุคคล (กรณีผู้ขอเป็นนิติบุคคล)
ข. เอกสารเกี่ยวกับอาคารและสถานที่
- หลักฐานแสดงความเป็นเจ้าของอาคารสถานที่ที่จะตั้งหอพัก หรือเอกสารแสดงว่าผู้ขอใบอนุญาตมีสิทธิใช้อาคารนั้น
- ใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งก่อสร้าง หรือดัดแปลงอาคารเพื่อใช้เป็นหอพักตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร หรือใบรับรองการตรวจสอบสภาพอาคารว่ามีความมั่นคงแข็งแรงและปลอดภัยเพื่อใช้เป็นหอพัก โดยผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมหรือผู้ประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุม
- แผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลน
- แผนที่โดยสังเขปแสดงที่ตั้งของหอพัก
ค. กรณีมอบอำนาจ
- หนังสือมอบอำนาจ (ติดอากรแสตมป์ตามกฎหมาย) พร้อมสำเนาบัตรประชาชนผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจ
ง. แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง (กรณีกรุงเทพมหานคร)
แบบฟอร์มที่ต้องใช้ ได้แก่
- แบบ อภ.1 คำขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ (สำหรับขอใหม่)
- แบบ อภ.3 คำขอต่ออายุใบอนุญาต
- แบบ อภ.4 คำขอเปลี่ยนแปลง ขยาย หรือลดการประกอบกิจการ สถานที่ หรือเครื่องจักร
- แบบ อภ.6 คำขอรับใบแทนใบอนุญาต
หมายเหตุสำคัญ : รายการเอกสารและชื่อแบบฟอร์มอาจแตกต่างกันตามแต่ละท้องถิ่น เช่น กรุงเทพฯ ใช้แบบ อภ.1 ในขณะที่ อบต./เทศบาลต่างจังหวัดบางแห่งใช้แบบ อ.1 แนะนำให้ติดต่อสอบถามโดยตรงที่ กองสาธารณสุข ของเขต/เทศบาล/อบต. ในพื้นที่ก่อนยื่นเอกสาร
3. ในกรณีต่อใบอนุญาต
สำหรับกรณีต่อใบอนุญาต ต้องเอาใบอนุญาตประกอบกิจการ(ฉบับจริง) ไปด้วย และต้องมีผลวิเคราะห์น้ำไปแสดงด้วย
4. การยื่นขอต่อใบอนุญาต
ในการขอยื่นต่อใบอนุญาตจะต้องต่ออายุภายใน 90 วัน ก่อนหมดอายุ
5. การไม่ยื่นขอต่อใบอนุญาต
การไม่ยื่นขอต่ออายุก่อนใบอนุญาตหมดอายุ จะทำให้ใบอนุญาตสิ้นสุดลง และจะเสียสิทธิของการเป็นผู้ดำเนินการกิจการนั้น ซึ่งอาจทำให้ท่านไม่มีสิทธิประกอบกิจการดังกล่าว
6. ค่าธรรมเนียมขออนุญาตหรือต่ออายุ
ค่าธรรมเนียมขออนุญาตหรือต่ออายุจะต้องเสียค่าธรรมเนียม โดยจะคิดจากจำนวนห้อง 20 ห้องแรก 1,400 บาท และห้องต่อไปคิดห้องละ 25 บาท และสูงสุดไม่เกิน 15,000 บาท แต่องค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นอาจคิดต่างจากนี้ไปก็ได้
การเปิดหอพักให้ถูกกฎหมายอาจมีรายละเอียดหลายขั้นตอน แต่ถ้าค่อย ๆ ศึกษาและเตรียมเอกสารให้ครบตั้งแต่ต้น ทุกอย่างก็ไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่คิด เพราะเรื่องที่ควรใส่ใจจริง ๆ คือการทำให้หอพักของเราสามารถเปิดดำเนินการได้อย่างสบายใจ โดยไม่ต้องมานั่งกังวลกับปัญหาด้านเอกสารหรือข้อกฎหมายในภายหลัง สุดท้ายแล้วการเปิดหอพักไม่ได้เป็นเพียงการสร้างอาคารขึ้นมาหนึ่งหลัง แต่คือการสร้างธุรกิจที่ผู้เช่าสามารถไว้วางใจได้ และการเริ่มต้นอย่างถูกต้องตั้งแต่วันแรก ก็มักช่วยให้การบริหารหอพักในวันข้างหน้าราบรื่นขึ้นอีกเยอะเลยทีเดียว
และสำหรับเจ้าของหอพัก/อพาร์ทเม้นท์ท่านใด ที่ต้องการปล่อยเช่าห้องว่างและต้องการให้หอพักของคุณเข้าถึงกลุ่มผู้เช่าได้มากขึ้น คุณก็สามารถมาลงประกาศได้ฟรีที่ Renthub : No.1 Apartment Platform in Thailand 🇹🇭
บทความอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ กฎหมายหอพัก
: Checklist สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนจดทะเบียนหอพักให้ถูกกฎหมาย
: คู่มือเปิดหอพัก! สร้างหอพักอย่างไรให้ถูกกฎหมาย ? รวมมาตรฐานอาคารที่ควรรู้
: สรุปใจความสำคัญ ""กฎหมายว่าด้วยเรื่องอัคคีภัย" สำหรับหอพักอพาร์ทเม้นท์